Trông người mà ngẫm đến ta (Huỳnh Văn Úc)

Vào trung tuần tháng 10/2013 Phó Thủ tướng Nga bà Olga Golodets cho biết chính phủ Nga đã phê duyệt một công thức tính lương hưu mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 1/1/2015. Bộ Lao động Nga bình luận rằng chính sách lương hưu mới sẽ công bằng hơn và có lợi hơn cho người lao động nhưng dư luận lại cho rằng chính sách lương hưu mới sẽ đem lại nỗi buồn cho hơn 28 triệu người. Tại sao lại buồn? Khi đề cập đến chính sách lương hưu mới Tổng thống Putin nói rằng nó phải được gắn kết chặt chẽ với thâm niên lao động và tiền lương. Tuổi về hưu đối với nữ giới là 55, đối với nam giới là 60. Chính sách lương hưu mới quy định rằng để được hưởng lương hưu người lao động phải làm việc liên tục trong 15 năm (thay vì 5 năm như hiện nay) và có mức lương gấp đôi mức lương tối thiểu tức là bằng 10.400 rúp một tháng (321.5 usd). Hiện tại có một phần tư số người lao động ở Nga (vào khoảng hơn 18 triệu người) không đáp ứng được điều kiện này. Thêm vào đó có hơn 10 triệu người làm việc trong khu vực phi chính thức của nền kinh tế cũng sẽ không có lương hưu. Tổng cộng có hơn 28 triệu người khi hết tuổi lao động sẽ không có lương hưu mà chỉ được hưởng trợ cấp xã hội cho người già 3610 rúp một tháng (112,5 usd). Phía dưới bài báo ngày 17/10/2013 về chính sách lương hưu mới đăng trên ria.ru một độc giả đã viết comment: “Рабская страна, рабский труд, рабские пенсии, рабское будущее” (Đất nước nô lệ, lao động nô lệ, tiền lương hưu của nô lệ và tương lai cũng là nô lệ).

Do tỷ suất sinh và tỷ suất chết giảm cùng với tuổi thọ tăng, số dân cao tuổi Việt Nam đang tăng lên nhanh chóng cả về số lượng và tỷ lệ so với tổng dân số. Theo dự báo của Tổng cục Thống kê đến năm 2017 người cao tuổi sẽ chiếm 10% dân số Việt Nam. Kể từ đó dân số Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa. Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cảnh báo rằng nguồn quỹ hưu trí của Việt Nam sẽ bị thâm hụt và cạn kiệt trong thời gian tới và đến lúc nào đó nguồn Quỹ Bảo hiểm xã hội sẽ không còn tiền để chi trả lương hưu. Rồi cũng sẽ giống như nước Nga, Việt Nam chúng ta sẽ bắt buộc phải có một chính sách trả lương hưu trí theo một công thức mới. Công thức này sẽ có hình thù như thế nào là chuyện trong tương lai gần, bây giờ chúng ta chưa thể đoán định được. Dân số nước Nga có 142 triệu người. Chính sách lương hưu mới đem lại nỗi buồn cho hơn 28 triệu người. Việt Nam có số dân 92 triệu người. Liệu rồi chính sách lương hưu mới chắc chắn sắp được ban hành sẽ làm cho bao nhiêu triệu người vui và bao nhiêu triệu người buồn?

Tân quan tân chính sách (Huỳnh Văn Úc)

Ngày 15/3/2013 ông Lý Khắc Cường được Quốc hội bầu làm Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc. Ông Lý Khắc Cường (Li Kequiang) sinh năm 1955 ở Định Viễn, tỉnh An Huy, là con của một quan chức cấp huyện. Ông tốt nghiệp chuyên ngành Kinh tế ở Học viện Kinh tế Đại học Bắc Kinh và sau thời gian làm nghiên cứu sinh ông có bằng Tiến sĩ kinh tế học.

VIẾNG MỘ ĐẠI TƯỚNG (Huỳnh Văn Úc)

Tôi đến bên mộ Người

Vũng Chùa một chiều ráng đỏ,

Tôi đứng lặng im nghe tiếng gió

Lao xao len lỏi qua rừng cây

Tiếng suối reo róc rách đâu đây.

Tôi lặng nhìn nền cát trắng tinh

Cát trắng Quảng Bình

Màu trắng nghẹn ngào làm tôi rơi nước mắt.

Cõi vĩnh hằng Người nằm trong lòng đất

Núi gối đầu mắt ôm trọn Biển Đông,

Nghe gió thổi qua đồi thông

Và sóng vỗ miên man Đảo Yến

Lồng lộng đất, trời và biển

Mãi ru Người hôm nay và mai sau.

Một lạy này

Tôi kính dâng Người

Từ sâu thẳm trái tim đau.

Nước mắt cạn rồi ta lại là ta (Huỳnh Văn Úc)

Khi chiếc linh xa chạy qua đại lộ

Trên chiếc quan tài phủ màu cờ đỏ

Đến hàng cây cũng lặng lẽ nghiêng mình

Hàng vạn dân đã khóc trước anh linh

Một con người vĩ đại.

Rồi mai sau sẽ có ngày lặp lại

Nhưng chắc gì sẽ có nước mắt rơi

Bởi có bao nhiêu nước mắt của đời

Đã rơi hết tiễn đưa Người lần cuối.

Giọt nước mắt rơi dẫu còn nóng hổi

Nước mắt cạn rồi ta lại là ta

Người dân oan lại trở về nhà

Trịnh Nguyễn, Văn Giang kiên cường giữ đất

Ta lại là ta ngày càng bế tắc

Biết bao giờ mới thấy đường ra?

Hãy cho tôi kể về Người (Huỳnh Văn Úc)

Kính viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Hãy cho tôi kể về Người

Người đã thành vĩnh cửu với thời gian,

Người đã lấy nhân nghĩa thắng hung tàn

Lấy chí nhân thay cường bạo,

Người bước ra từ chiến tranh và giông bão

Với ngọn cờ bách thắng tung bay,

Những học giả và chính khách Đông Tây

Kẻ chiến bại, bạn bè và đồng chí

Ngợi ca Người là đại nhân, đại trí

Danh tướng thiên tài của thế kỷ hai mươi.

Rời cõi nhân gian Người còn để lại cho đời

Chữ Nhẫn

Chữ Nhẫn của Đạo Phật

Chữ Nhẫn làm tôi tuôn rơi nước mắt

Dòng lệ tràn

Từ sâu thẳm tâm can.

Đặt tên cho một ngày bình thường (Huỳnh Văn Úc)

Ngày 2/10/2013, một ngày rất bình thường. Theo lịch âm là 28 tháng tám, ngày Tân Sửu, mệnh Thổ. Nên làm: ký hợp đồng, cầu tài lộc; nên kiêng: chữa bệnh, tố tụng, tranh chấp. Buổi chiều nắng gần tắt, trong một quán bia có bốn anh: một anh mặt đỏ, một anh râu quai nón, một anh mũi tẹt và một anh rất bình thường mà ta tạm đặt tên là anh không có gì ngồi quanh một chiếc bàn. Trên bàn có bốn vại bia, bốn đĩa mồi. Bia vào lời ra, sau một hớp bia, khà một cái, anh không có gì hỏi cả bọn cốt để khơi mào câu chuyện:

- Ngày hôm nay là cái ngày chi chi?

Cái ghẻ và tiền (Huỳnh Văn Úc)

 Tiền tiền tiền, tiền tiền tiền!

Cái gì cũng phải có tiền mới trôi

Không ra khỏi cửa thì thôi

Bước ra khỏi cửa là tôi cần tiền.

Tham nhũng nó ngứa nó đau

Như là ngứa ghẻ làm sao bây giờ?

- Làm sao thì cũng phải chờ!

- Chờ gì? Không lẽ nằm mơ ban ngày.

HOÀNG QUANG THUẬN VÀ THƠ THIỀN (Huỳnh Văn Úc)

 Sáng ngày 22/9/2013 tỉnh Quảng Ninh đã long trọng tổ chức Lễ đón nhận bằng tôn vinh quyển sách “Thi Vân Yên Tử” của ông Hoàng Quang Thuận do Đại học Kỷ lục thế giới trao tặng. Đây là tin đăng trên cand.com ngày 23/9/2013.  

Cái tên Trường Đại học Kỷ lục thế giới làm cho tôi ngờ ngợ vì dùng các công cụ tìm kiếm trên mạng không thể nào tìm ra một trường có tên như thế. Vậy mà ông Văn Thịnh-tác giả bài báo-cho đăng bức ảnh trong đó có ông Thomas Bains là Hiệu trưởng của trường này có lẽ để khẳng định trường này là có thật. Sách Kỷ lục Guinness (The Guinness Book of Records) là một quyển sách được xuất bản hàng năm để ghi lại những kỷ lục được công nhận trên toàn thế giới. Có lẽ ông Thomas Bains-Tổng thư ký Tòa soạn của cuốn sách này- thấy cuốn sách có kích thước mang tầm kỷ lục thế giới nên đã đưa tên cuốn sách vào Kỷ lục Guinness. Với độ dày 300 trang, kích thước 125x80x16 cm, nặng 120 kg, bìa và gáy sách được chế tác bằng gỗ quý với nhiều hoa văn được chạm khắc tinh xảo thì không cứ là ông Thomas Bains mà ngay bản thân tôi cũng nghĩ rằng nó xứng đáng được đưa vào Sách Kỷ lục Guinness của thế giới.

Những hạt sạn trong một bài pháp thoại (Huỳnh Văn Úc)

Tuy là một người chưa quy y Tam Bảo nhưng tôi thường xuyên đọc các ấn phẩm viết về Đạo Phật, trước là để tu tâm, sau là nói lại những điều răn dạy về ngũ giới, về tam độc tham sân si với con cháu. Cũng vì vậy mà tôi vào Google gõ từ khóa Biển Đông dậy sóng với cái nhìn của Phật giáo đăng ngày 13/7/2011 lúc 17:00 của trang phattuvietnam.net để đọc bài pháp thoại của Thượng tọa Thích Chân Quang-trụ trì chùa Phật Quang ở Núi Dinh, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Bài này thầy giảng trước một cử tọa gần hai ngàn thiện nam tín nữ. Cũng bài pháp thoại này, hduyanh đã đưa lên youtube ngày 10/10/2012 theo đường link http://www.youtube.com/watch?v=CWb1ln2W-LI  và trong tháng 9/2013 nhiều trang web đã đăng tải lại. Thầy trịnh trọng mở đầu bài pháp thoại của mình:

Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Hôm nay ta tạm nghỉ bài pháp cú để ta nói với nhau đề tài có tựa là Biển Đông dậy sóng (vỗ tay). Nghe biết làm sao mà vỗ tay? Tính đi đánh nhau hay sao mà vỗ tay? Liên tiếp trong thời gian qua ta nghe nhiều cái tin không vui ở trên biển là cái người Trung Quốc anh em với ta bỗng nhiên tuyên bố rằng toàn bộ Biển Đông này là của họ, thường hay bắt tàu của nhân dân Việt Nam, phá những cái tàu của Việt Nam mà những cái tàu đó hoạt động trên cái vùng biển đặc quyền của mình…

BUÔNG ! (Huỳnh Văn Úc)

 Ngày xửa ngày xưa ở nơi thâm sơn cùng cốc nọ có một ngôi thiền tự ở lưng chừng một ngọn đồi cao, từ chân đồi lên đến tam quan là con đường dốc với mấy trăm bậc. Vị thiền sư trong câu chuyện kể của tôi tu ở đây, tuổi đã năm mươi, cái tuổi ngũ thập nhi tri thiên mệnh. Ngài xuất gia từ lúc còn là một thư sinh tuổi đôi mươi, sau khi lai kinh ứng thí mà không đỗ đạt, khi trở về làng thì người con gái mà ngài đem lòng yêu dấu đã đính ước với một quan tân khoa, vinh hiển về làng, võng lọng cờ quạt, người đưa kẻ đón. Đời là bể khổ, tình là dây oan, khi ngộ ra như thế ngài phát nguyện xuống tóc đi tu. Kỷ niệm của một thời yêu nhau say đắm mà ngài còn giữ được là một chiếc khăn thêu đôi uyên ương và chiếc trâm cài đầu, mỗi khi nhìn lại thì những phút mặn nồng như sống dậy trong tâm trí. Hai báu vật đó ngài để ở đáy chiếc rương bằng gỗ một màu nâu sẫm đựng vật dụng cần thiết và những chiếc áo cà sa.

THƠ THIỀN (Huỳnh Văn Úc)

- Bạch Hòa thượng, bạn con đọc cho con nghe một bài thơ và nói rằng đó là một bài thơ thiền. Con xin đọc lại để Hòa thượng nghe và vui lòng chỉ giáo cho con tại sao đó lại là một bài thơ thiền:

Chăn con trâu đất

Một mình chăn một con trâu đất,

Xỏ mũi lôi theo chẳng chịu rời.

Vừa tới Tào Khê buông thả quách,

Mênh mông nước cuộn quả cầu trôi.

- Bài thơ con đọc là bản dịch của Huệ Chi. Bản gốc có tên là Thủ nê ngưu cũng có bốn câu như thế này:

Nhất thân độc thủ nhất nê ngưu,

Đẳng tỵ khiên lai vị khẳng hưu.

Tương đáo Tào Khê đô phóng hạ,

Mang mang thủy cấp đả viên cầu.

Tôn giả A Nan và bức tranh thiền (Huỳnh Văn Úc)

Người họa sĩ sống trong ngôi nhà hai tầng ở Ngõ Xã Đàn  năm nay tuổi đã ngoài thất thập nhưng vẫn còn ham vẽ lắm. Ông là học trò của những người thầy trong nhóm tứ kiệt của làng hội họa Việt Nam: Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái. Những khi không vẽ tranh ông thường đọc và

nghiên cứu về Đạo Phật và phong thủy. Xưởng vẽ trên tầng hai thoáng trông có chút bừa bộn, ngổn ngang giá bút, giá vẽ, hộp sơn màu. Lẫn trong những bức tranh thủy mặc màu sắc tươi sáng là một bức sơn dầu đen trắng khổ 65x120 cm vẽ một nhà sư đang ngồi thiền trong tư thế kiết già, bên cạnh nhà sư là một cô gái khỏa thân. Họa sĩ để nhiều tâm huyết vào bức tranh và vẽ nó với một niềm đam mê hiếm thấy. Do một manh mối tình cờ, ông Greg Rushford-một ký giả người Anh đang có mặt ở Hà Nội trong chuyến công tác kéo dài hai tháng có sự quan tâm đặc biệt đến bức vẽ đen trắng này, muốn sở hữu nó và một buổi sáng đẹp trời tìm đến nhà họa sĩ.

Cô lái đò và sư thầy (Huỳnh Văn Úc)

- Ngày xửa ngày xưa có một sư thầy…

- Hẳn khoan kể tiếp. Anh hãy giải thích cho tôi nghe đi tu bao lâu thì lên cấp sư thầy?

- Người xuất gia vào chùa đi tu khoảng hai năm được thọ giới Sa Di thì thiên hạ gọi là sư bác. Hai năm sau khi thọ giới Sa Di nếu khéo tu có thể thọ giới Tỳ Kheo, được xưng hô là Đại Đức, hay sư thầy.

- Sư thầy trong câu chuyện của anh bao nhiêu tuổi, tướng mạo thế nào?

- Sư thầy tuổi tam thập nhi lập, xuất gia đã được mười năm. Mấy lần Giáo hội xem xét để tấn phong Thượng tọa nhưng sư thầy chưa rũ sạch hẳn bụi trần nên xét đi xét lại mà vẫn chưa được. Thầy dong dỏng cao trong bộ quần áo nâu, da trắng, mắt sáng, mũi cao, môi hồng, dáng đi nhanh nhẹn, lời ăn tiếng nói dễ nghe, nhất là khi sư thầy giảng về Phật pháp.

- Tại sao anh đặt tên truyện là “Cô lái đò và sư thầy”?

THẰNG CƯỜI

Huỳnh Văn Úc

Thằng Cười (L’Homme qui rit) là bộ tiểu thuyết lớn của Victo Huygo (1802-1885). Bộ tiểu thuyết chia thành ba phần gồm 101 chương lấy bối cảnh là xã hội nước Anh cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18. Thằng Cười còn được dựng thành phim với đạo diễn Jean Pierre Ameris và diễn viên nổi tiếng Gerard Depardieu. Victo Huygo viết xong Thằng Cười năm 1868 dưới thời vua Napôleông III, khi đó nhà văn đang bị lưu đày ở đảo Ghecnơxay thuộc lãnh thổ Anh trên biển Măngsơ. 

Lại xin làm con hến (Huỳnh Văn Úc)

Ngày xửa ngày xưa, vua sáng tôi hiền, đất nước thái bình, tám phương yên tĩnh, ruộng đồng xanh tốt, nhân dân no ấm, trăm họ hoan ca. Ở một quận miền duyên hải nọ có viên quan đô úy họ Đỗ trông coi việc trị an, tuổi ngoại ngũ tuần, sinh năm Mậu Tuất, mạng bình địa mộc, cầm tinh con chó, trán thấp mày rậm, lưỡng quyền nhô cao, miệng rộng môi dày. Vợ quan đô úy là một người sùng đạo Phật, ngoài Đức Thích Ca Mâu Ni ra bà còn thờ Quan Thế Âm Bồ Tát và Địa Tạng Bồ Tát, ngày tuần ngày rằm, khói hương nghi ngút, chuông mõ vang rền, kinh kệ ngân nga, suốt ngày không dứt. Nhờ công đức ấy mà công việc trị an của quan đô úy được hanh thông, dân chúng nễ sợ, quan trên hài lòng, đường công danh muôn phần rạng rỡ. Triều đình xem xét một cách toàn diện mọi tư cách và thành tích của quan đô úy và thăng ngài lên chức tướng quân.

Vương Nghị và câu chuyện bó đũa (Huỳnh Văn Úc)

Ngày 16/3/2013 ông Vương Nghị được Quốc hội Trung Quốc phê chuẩn vào chức Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc thay thế ông Dương Khiết Trì. Ông Vương Nghị sinh tháng 10/1953 tại Bắc Kinh. Chính sách một con của Trung Quốc ban hành vào năm 1980 nên kể từ đó trở đi mỗi cặp vợ chồng ở Trung Quốc chỉ được phép sinh một đứa con. Còn trước năm 1953 chưa có hạn chế nên ông Vương Nghị không phải là con một mà còn có nhiều anh chị em khác. Một hôm bố ông Vương Nghị thấy trong người không được khỏe nên gọi các con đến bên giường đưa ra một bó đũa và một túi tiền, nói rằng ai bẻ gãy bó đũa thì được thưởng túi tiền. Anh em nhà ông Vương Nghị thay nhau bẻ nhưng không ai bẻ gãy được bó đũa. Người cha lẵng lặng rút từng chiếc trong bó đũa ra và bẻ gãy một cách dễ dàng.

Vương Nghị (Ảnh AFP)

Câu cá để PR (Huỳnh Văn Úc)

Hôm thứ tư 24/7/2013 ông Alexander Lukashenko, Tổng thống Belarus trong cuộc đi câu trên sông Pripyat đã đích thân câu được con cá da trơn nặng 57 kg. Trong thông báo của ông Lukashenko dùng từ tiếng Nga сом để chỉ con cá câu được mà cái từ này dịch sang tiếng Việt là cá da trơn.  Cá da trơn là cá không có vảy, lớp da  được  phủ chất nhầy được sử dụng  trong đường hô hấp, cá da trơn hít thở qua da của nó. Cá trê, cá basa, cá tra đều là cá da trơn nhưng con cá mà ông  Lukashenko câu được nặng tới 57 kg nên không thể nào là một trong các con cá vừa kể. Con cá ấy chỉ có thể là cá nheo. Cá nheo cũng thuộc họ cá da trơn nhưng có trọng lượng khủng, lưng màu sẫm có đốm, bụng trắng, đầu to có sáu râu ở hai mép, mắt nhỏ nên tầm nhìn kém. Nhìn kém nên mới bị ông Lukashenko tóm được.

 

Cái tính người Trung Quốc nó thế! (Huỳnh Văn Úc)

- Một xiên thịt nướng nhâm nhi với một cốc bia kể cũng ngon đấy nhỉ? Mà anh có biết làm sao để có một xiên thịt nướng ngon lành không?

- Dễ ợt! Trước hết là hỗn hợp nước ướp gồm có bột rau mùi, sả, hành và tỏi bóc vỏ, bột nghệ, dầu thực vật, dầu hào, và…nước tương, tất cả những thứ đó cho vào máy xay cho nhuyễn. Thịt cắt thành từng miếng nhỏ rồi ướp qua đêm trong hỗn hợp nước ướp rồi xiên vào que tre. Nhớ ngâm nước que tre để khi nướng không bị cháy. Nướng đến khi thấy thịt có màu vàng nâu và bốc mùi thơm, nước thịt chảy xuống than nóng bốc lên tí khói xanh nhạt là được. Đến cái khói xanh ấy xộc vào mũi cũng đã thấy thơm.

- Nghe hấp dẫn đấy nhỉ!

NHẬP KHO (Huỳnh Văn Úc)

Câu chuyện tôi kể dưới đây là một câu chuyện vỉa hè vì vậy tôi không thể bảo đảm với các bạn về tính đúng đắn của nó. Không phải là vỉa hè Hà Nội mà là vỉa hè tận Moskva. Tôi được nghe nó trong khi ngồi chờ ở sân ga tàu điện ngầm Komsomolskaya. Nhà ga ngầm dưới đất được xây dựng với những bức tường bằng đá cẩm thạch, trên trần cao treo những chiếc đèn chùm to lớn chiếu sáng những tấm khảm đá pha lê xanh tinh tế và sắc sảo.

BÍ MẬT QUỐC GIA (Huỳnh Văn Úc)

- Này! Người ta vừa mới công bố kết quả đo kích thước cậu nhỏ do Đại học Indiana thực hiện trên tạp chí Journal of  Sexual Medicine của nước Mỹ.

- Rỗi hơi! Hết việc để làm rồi hay sao mà bày ra cái chuyện đo kích thước cậu nhỏ. Thế người ta đo lúc cậu vui hay cậu buồn? Mà kết quả đo là bao nhiêu?