Tháng 6-2013, tôi có chuyến về thăm lại Trường
cũ cách đây 60 năm, đóng tại thành phố
Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc.
... Ngày 25-8-1953 khi cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp của
nhân dân ta đang bước vào giai đoạn quyết định, để chuẩn bị cho công cuộc xây dựng
đất nước sau chiến tranh, tại chiến khu Việt Bắc, Ban tổ chức Trung ương, Bộ Giáo dục quyết định thành lập
Trường Thiếu nhi Việt Nam. Theo đề nghị của Trung ương Đảng ta, Nhà
nước Trung Quốc quyết định tiếp nhận đón hơn 1000 giáo viên, cán bộ, học sinh Việt Nam sang Trung Quốc, nhằm tạo điều kiên
dạy tốt, học tốt trong điều kiện hoà bình. Lớp học sinh này sẽ trở về tham gia xây dựng đất nước sau chiến
tranh. Tôi là một trong số 1000 học sinh đó.
Từ năm 2000, với tình cảm tri ân nhân
dân Quế Lâm, nhân dân Trung Quốc đã hết lòng giúp đỡ chúng tôi, trong khi bản
thân ăn chưa đủ no, mặc chưa đủ ấm, còn rất, rất thiếu thốn, tôi đã nhiều lần trở lại thăm mái trường xưa.
Trong những năm tháng nhân dân
ta tiến hành cuộc Chiến tranh chống Mỹ, miền Bắc trở thành chiến trường ác liệt,
thành phố Quế Lâm lại giang tay tiếp nhận
Trường Thiếu sinh quân Nguyễn Văn Trỗi với 1500 cán bộ, giáo viên, học sinh (1967-1968), Trường
Học sinh Miền Nam vớí 5000 cán
bộ, giáo viên, học sinh (1967-1975).
Với tôi ân nghĩa ấy lớn lắm.